CANLANDIRMACILAR MESLEK BİRLİĞİ TÜZÜK TASLAĞI
(Taslağın son halidir. Bu şekilde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na sunulacaktır. Son değişiklikler, renkli kısımlardır.)
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Birliğin adı, merkezi ve faaliyet alanı
Madde 1- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 4630 sayılı Kanunla değişik 42 nci maddesi ve “Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri İle Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları Hakkında Tüzük” hükümlerine göre merkezi İstanbul‘da olmak üzere Canlandırmacılar Meslek Birliği adı altında bir meslek birliği kurulmuştur.
Bu Meslek Birliği, “Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri ile Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları Hakkında Tüzük”ün 7 nci maddesi uyarınca canlandırma (animasyon) sineması alanında faaliyet gösterir.
Tanımlar
Madde2- Bu tüzükde:
a) Bakanlık: Kültür Bakanlığı
b) Federasyon: Kanun ve Tüzük hükümlerine göre kurulan fikir ve sanat eseri sahipleri ile bağlantılı hak sahipleri birlikleri üst kuruluşları
c) Meslek Birliği (Birlik): Fikir ve sanat eseri sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin ortak çıkarlarını, korumak, Kanunla tanınmış hakların idaresini ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak üzere Kanun ve Tüzük hükümlerine göre kurulmuş birlik,
d) Kanun: 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri
e) Tüzük: Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri ile Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları Hakkında Tüzük (Bakınız: http://www.kultur.gov.tr/teftis/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF03077CA1048A1834FC920C528BFE7883)
f) Eser Sahibi: Eseri meydana getiren gerçek kişi,
g) Bağlantılı hak sahibi: Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla eser sahiplerinin haklarına komşu hak sahibi olan icracı sanatçılar, fonogram yapımcıları ve radyo-televizyon kuruluşları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları
h) Malî hak sahibi: Eser sahibi ile Kanunun 48 inci maddesi çerçevesinde mali haklan kullanma yetkilerini devralmış gerçek veya tüzel kişiler, anlamında kullanılmıştır.
Birliğin amacı
Madde 3- Canlandırmacılar Meslek Birliği’nin amacı:
Eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahiplerinin ortak çıkarlarını korumak, 5846 sayılı Kanun ile tanınmış hakların idaresini ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamaktır.
Aşağıdaki kısım, katılımcıların ve yönetim kurulunun değişiklik talepleri doğrultusunda, bu maddeye eklenmiştir:
Canlandırmacılar Meslek Birliği’ne üye olan “eser sahibi ve/veya bağlantılı hak sahipleri”, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Madde 8′de belirtilen “sinema eseri sahibi” tanımına giren ve “Canlandırma tekniği ile yapılmış sinema eserlerinde”, eserin birlikte sahibi konumunda bulunan “canlandırmacı” (animatör) sıfatını taşıyan kişilerdir ve Canlandırmacılar Meslek Birliği, bu tanım kapsamındaki eser ve/veya bağlantılı hak sahiplerinin, yukarıda belirtildiği şekilde ortak çıkarlarını korur, haklarının idaresi ve takibi ile dağıtımını sağlar.
Canlandırmacılar Meslek Birliği, eser sahibi ve/veya bağlantılı hak sahibi konumundaki “canlandırmacı” kişiyi, meslekî kriterlere göre ayrıca tanımlayıp ilân edecektir.
Bu itibarla, Canlandırmacılar Meslek Birliği üyesi olabilecek ve olamayacak kişiler, Madde 23‘e eklenmiştir.
Madde 4- Tüzüğün 8 inci maddesinde öngörülen şartları yerine getirerek Bakanlığa başvuruda bulunan bu Birlik, söz konusu madde gereğince Bakanlık tarafından izin verilmesinden sonra faaliyette bulunabilir.
Bakanlıkça, kuruluş bildirisi ve eklerinde, Birlik Tüzüğü ve kurucuların hukuki durumlarında mevzuata aykırılık veya noksanlık saptandığı takdirde, Birlik tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde bu aykırılık veya noksanlıkları giderir. Aksi halde, Bakanlıkça Birliğin feshi için genel hükümlere göre dava açılır.
Geçici yönetim kurulu
Madde 5- Geçici yönetim kurulu Birlik organlarının oluşmasına kadar Birliğin işlerini yürütür ve Birliği temsil eder. Ayrıca, üyelik niteliklerine ilişkin ölçütleri belirler.
Geçici yönetim kurulu, işlerin gereğine ve niteliğine göre genel kurula tanınan yetkileri kullanabilir.
Tüzel kişilik
Madde 6- Bu Birlik, Bakanlıkça hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan Tıp Statüye uygun biçimde düzenlenmiş Tüzüğünün eklendiği kuruluş bildirisinin Bakanlığa verilmesiyle tüzel kişilik kazanır.
Birliğin ilk genel kurul toplantısı
Madde 7- Birlik, Bakanlığa başvuru tarihinden ve en geç faaliyet izni verilmesinden itibaren altı ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapmak ve organlarını oluşturmak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, birliğin feshi için Bakanlıkça genel hükümlere göre dava açılır.
İlk genel kurul toplantısının yapılabilmesi için Tüzükte öngörülen asgari kurucu üye sayısı kadar asıl üyenin toplantıda hazır bulunması gereklidir.
Üyelerin temsili ve hakların takibi
Madde 8- Birlik; kamu kuruluşları, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri ile ilişkilerinde, birliğe kayıtlı eser sahiplerinin/bağlantılı hak sahiplerinin haklarının takibinde, üyelerinin devrettikleri haklar çerçevesinde yetkilidir.
Eser sahipleri ve bağlantılı hak sahipleri, birliğe devretmedikleri haklarını bireysel olarak takip edebilirler.
Eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin Kanunla tanınmış hakları ülke içinde Tüzük gereğince kurulan birlikler dışında başka birlik, dernek ve benzeri kuruluşlar tarafından takip edilemez
Eser icra, tespit ve yayınlan izlemek
Madde 9- Birlik, üyelerine ait fikir ve sanat eserlerinin, icralarının, tespitlerinin ve yayınlarının kullanılmasını izlemek ve izinsiz kullananlar için gerekli girişimlerde bulunmakla yükümlüdür.
Birliğin faaliyetleri
Madde 10- Birlik amacına ulaşmak için, mevzuatın verdiği imkânlar içinde aşağıdaki faaliyetlerde bulunur:
a)Üyelerin her türlü kurum ve kuruluşlarda haklarını idare etmek, izlemek, korumak, idari ve yargı yollarına başvurmak,
b)Üyelerinin eserlerinin, icralarının, tespitlerinin ve yayınlarının kullanımından kaynaklanan ücretlerin ve tazminatların tahsilini sağlamak.
c)Yurt içinde ve yurt dışında kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri ile idari ve mesleki ilişkiler kurmak,
d) Mesleki yayınlar yapmak, üyelerine ve üyeleri dışındaki kişilere faaliyet alanına ilişkin kurslar açmak,
e) Üyelerine sosyal tesisler kurmak, lokal açmak ve bunları işletmek,
f) Üyeleri için yardım sandığı kurmak ve diğer sosyal hizmetleri gerçekleştirmek,
g) Üyelerinin eserlerinin, icralarının, tespitlerinin ve yayınlarının her biçimdeki nüshalarının ticari amaçlarla kullanılmasını kontrol ve takip etmek, izinsiz kullanımları önlemek için gerekli tedbirleri almak,
h)Üyelerinin eserlerinin icralarının, tespitlerinin ve yayınlarının kullanımlarına ilişkin sözleşmelerin yapılmasına, uygulanmasına ve anlaşmazlıkların giderilmesine yönelik çalışmalarda ve diğer ilgili alan meslek birlikleri ile işbirliği yapmak,
i) Meslek Birliğinin özelliğine göre yapılacak diğer faaliyetler
Madde 11 - Dünyanın öteki ülkeleri ile Avrupa Birliği ülkelerinin çoğunda uygulanan, kendi kültürlerine özgü canlandırma filmi sektörünü korumaya yönelik yasal düzenlemelerin Türkiye’de de bir an önce uygulamaya geçirilmesi için âcilen, ilgili yasa düzenleyiciler nezdinde girişimlerde bulunmak.
Bu girişimler çerçevesinde, RTÜK Yasası’nın ulusal televizyon kanallarında belirli oran ve saatlerde eğitim ve kültür programlarına yer vermek zorunda olduklarına ilişkin 31. Maddesi’nde, ulusal ve çocuklara yönelik yayın yapan tematik televizyon kanallarının belirli oran ve yüzdelerle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarınca yapılmış canlandırma filmi yayınlarına yer vermesine ilişkin yasal düzenlemeler yapılması için en üst düzeyde girişimlerde bulunmak ve söz konusu yasal düzenlemeler ve sonuçlarını her yönden takip etmek.
Madde 12 - Canlandırma alanı ile ilgili işlerde geçerli olacak bir “fiyat ve ücret tarifesi” oluşturmak. Üyelerinin, bu tarifeyi esas alarak ticarî sözleşmeler gerçekleştirmelerini teşvik etmek. Söz konusu fiyat ve ücret tarifesinin, canlandırma ile ilgili konulardaki ticarî ihtilaflarda, baz alınması için girişimlerde bulunmak, talep olması halinde, üyeleri arasından bilirkişi tayin etmek.
Madde 13 - Meslek birliğine ait kapsamlı bir canlandırma stüdyosunun kurulması için girişimlerde bulunmak. Kurulacak stüdyoda, meslekî pratik eğitim verilmesi için gerekli çalışmaları yapmak. Söz konusu stüdyo ve meslekî eğitim çerçevesinde, canlandırma alanında eğitim veren akademik personel ile işbirliği yapmak.
Madde 14 - Türkiye canlandırma filmleri arşivinin oluşturulmasına ve bünyesinde “Animatek” kurulmasına yönelik çalışmalarda bulunmak. Oluşturulan “Animatek” bünyesinde canlandırma filmi gösterimlerinde bulunmak. İleride, “animatek”de toplanan bu filmlerin de gösterilebileceği, meslek birliğine ait bir televizyon kanalı için altyapı çalışmaları yürütmek.
Madde 15 - Meslek birliğinin doğrudan sorumluluğu altında ve sponsorlar desteğinde, uluslararası nitelikte bir canlandırma filmleri festivali düzenlemek.
Madde 16 - Meslek Birliği ile ilgili web sitesi kurmak ve bu sitede birlik üyelerine ait ayrıntılı portfolyoları yayınlamak. Ayrıca internet üzerinden çeşitli interaktif etkinliklerde bulunmak.
Madde 17 - Meslek birliği olarak, ulusal ve uluslararası kuruluşlardan, Türkiye’de canlandırma sanatının geliştirilmesi yönünde katkı sağlayıcı yardımlar sağlamak. Canlandırma projelerinin gerçekleştirilmesi için sponsorlar bulunmasını sağlamak ve bu projeler için akademik kuruluşlarla da işbirliği gerçekleştirmek.
Madde 18 - Ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile gerektiğinde federasyon çatısı altında bir araya gelerek canlandırma sanatı ve sanatçısını her alanda tanıtmak ve kollamak. Meslek birliğinin Türkiye dışında da şube açabilmesi için gerekli girişimlerde bulunmak.
Madde 19 - Canlandırma sanatı alanında bilimsel araştırma ve inceleme çalışmaları gerçekleştirmek veya bu gibi çalışmalara katkıda bulunmak. Canlandırma alanında konferans, seminer gibi çeşitli bilimsel veya eğitici toplantılar düzenlemek.
Madde 20 - Üyelerin sosyal yardım, konut, işyeri gibi sorunlarına çözüm bulmak amacıyla, gerektiğinde konut ve işyeri kooperatiflerinin kurulmasına yardımcı olmak.
Madde 21 - Türkiye’de canlandırma alanında çalışacak yabancı uyruklu meslek mensuplarının veya yabancı uyruklu canlandırma yapımcı şirketlerin, meslek birliğince uygun görülecek bir kota çerçevesinde çalışmasının sağlanması ve bu kotanın aşılmaması için gerekli yasal girişimler ve gözlemlerde bulunulması.
Meslek birliğinin kurucuları
Madde 22 - Birliğin asıl üye olma vasfını haiz ve Tüzükte öngörülen yeter sayıdaki kurucularının ad ve soyadları, doğum yerleri, doğum tarihleri, meslek veya sanatları, uyrukları, ikametgâhları, nüfus cüzdanı örnekleri, tüzel kişiler için ticaret sicil kaydı ve vergi numaraları, yayın kuruluşları için Radyo ve Televizyon Üst Kurulu kayıtları, birliğe asıl üye olabilme niteliklerini taşıdıklarını gösteren imzalı beyanları ilişikte yer almaktadır. (Ek.1)
İKİNCİ BÖLÜM
Birlik Üyeliği
Üye olma hakkı ve yükümlülükleri
Madde 23- Tüzükte öngörülen nitelikleri taşıyan herkes Birliğe üye olabilir. Üyeler, Tüzüğün 13 üncü ve 14 üncü maddelerinde öngörülen kısıtlamalar dışında eşit haklara sahiptirler. Hiç kimse Birliğe üye olmaya veya birlikte üye kalmaya zorlanmaz. Tüzel kişilerin üye olabilmeleri Türk yasasına göre kurulmuş olmaları koşuluna bağlıdır. Bu Birliğe üye olanlar, tüzük gereğince aynı alanda faaliyet gösteren başka bir birliğe olamazlar. Eser sahipleri, icracı sanatçılar, fonogram yapımcıları ve radyo televizyon kuruluşları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcılar yarattıkları icra ettikleri veya yapımcılığını üstlendikleri eser çeşitleri bakımından farklı birliklere üye olabilirler.
Aşağıdaki kısım, katılımcıların ve yönetim kurulunun değişiklik talepleri doğrultusunda, bu maddeye eklenmiştir:
Canlandırma sinemasının aşağıda sayılan dallarında ve alt kısımlarında çalışan ve eser veren kişiler ile Canlandırmacılar Meslek Birliği’nin kriterlerine uyan canlandırma stüdyosu sahibi ve yapımcılar, Canlandırmacılar Meslek Birliği üyesi olabilirler:
A. Klasik canlandırma
- Uç ve/veya ara ressamlar
- Lay-out ressamları
- Arka plan (Background) ressamları ve/veya illüstratörleri
- Her türlü değişik malzeme ve teknik (örneğin, film üzerine kazıyarak veya kolaj yaparak) ile bilhassa deneysel içerikli canlandırma filmi üretenler
B. Stop-motion
- Stop-motion canlandırmacısı ve yardımcıları
- Stop-motion için ilgili tekniklerle (örneğin, kukla, oyun hamuru, kil veya ahşap malzeme) özgün model üretenler
- Standdaki tüm öğeleri, stop-motion tekniklerine göre özgün olarak üreten model yapımcıları.
C. Bilgisayar Grafiği (CG)
- Üç boyutlu özgün model yapımcıları
- Üç boyutlu bilgisayar programları yardımıyla dijital teknikleri kullanan canlandırmacılar
- Canlandırma filmleri veya video kayıtları için üç boyutlu dijital teknikleri kullanan özgün mekân modeli yapımcıları
D. Bütün canlandırma alanları için:
- Bütün canlandırma türleri için senaryo yazanlar
- Story-board çizerleri
- Yeterliliğini kanıtlamış Canlandırma Yönetmenleri (film veya video)
- Bütün canlandırma filmleri veya video kayıtları için her türlü özgün karakter tasarımcıları
- Özgün eser meydana getirecek şekilde dijital teknikler için yazılım yoluyla canlandırma filmi veya video kaydı üretenler, özgün eser meydana getirecek şekilde, canlandırma tekniklerini kullanarak özel görsel efekt yapanlar ve canlandırma filmine özgün eser niteliği katacak şekilde kurgu yapanlar
- Canlandırma eseri sahibi konumunda bulunan canlandırma stüdyosu sahipleri ve canlandırma filmi veya video kaydı üretimi esaslı kurulmuş bulunan tüzel kişilikler
- İlgili üniversite ve fakültelerin animasyon, çizgi film, canlandırma bölümlerinden mezun olmuş ve canlandırma alanında eser sahipliği bulunan kişiler veya bu bölümlerde öğrenim görmekte olan öğrenciler ve canlandırma alanında eser sahipliği bulunan öğretim üyeleri. Söz konusu ilgili üniversite ve fakültelerin öğrencileri, okulda ürettikleri film veya video örnekleriyle, Canlandırmacılar Meslek Birliği’ne üye olabilirler.
Clean-up çizerleri, Renklendirmeciler, Kopistler, Kurgu/Montaj operatörleri, Kameramanlar, Line-Test operatörleri, Seslendirmeciler, Işık operatörleri, Kukla yapımcıları ve Aksesuar tedarikçileri, Animasyon için Program Yazılımcıları ve her türlü Eklenti veya Script Üreticileri, Modelleme için fotoğraf tedarikçileri, Canlandırma amaçlı olmayan model yapımcıları, tamamen bilgisayar programlama ve script üretimi yoluyla modelleme yapanlar, animasyon üretimi için gerekli her türlü üçüncü türden malzeme üreticileri ve tedarikçileri, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 10. Madde’sinde anılan “Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iştirake esas teşkil etmez” hükmü kapsamına girdikleri için, Canlandırmacılar Meslek Birliği’ne üye olamazlar.
Simülasyon ve teknik gösteri amaçlı olarak, bilgisayar programları ve/veya tamamen programlama yoluyla animasyon üretenler, mimarî, askerî veya benzeri herhangi başka alanlar için tamamen teknik içerikli animasyon üretenler ve bunlar için modelleme yapanlar, canlandırma filmi sanatının gerektirdiği eser sahipliği ölçütleri dışında oldukları için Canlandırmacılar Meslek Birliği’ne üye olamazlar.
Canlandırma filmi amacı dışında eser veren ressam, illüstratör, karikatürist ve çizgi romancılar, canlandırma filmleri için müzik besteleyenler; canlandırma filmi yönetmeni olmayan sinema veya kısa film yönetmenleri, canlandırma filmi yönetmeni olmadığı halde “yönetmen” titrine sahip olanlar, canlandırma filmi yönetmenliği yeterliliğine sahip olmayanlar; canlandırmacılığın herhangi bir alanında eser sahibi olmayan ve sadece sermayedar konumunda bulunan stüdyo sahipleri; sinemanın öteki alanlarında eser sahibi olanlar veya bu alanlar için çalışanlar; sinema filmleri veya televizyon için canlandırma kurallarının dışında, eser üretmeden, hazır malzeme ile özel görsel efekt üretenler; sabit grafik malzemelerini tamamen kurgu yoluyla hareket ettirenler ve tüm motion graphics yapımcıları; zaten hareketli olarak çekilmiş görüntüleri, kurgu yoluyla canlandırma filmi imiş gibi göstererek kısa film yapanlar; tamamen canlı hareketlerinin kayıt edilmesi ve bunun animasyon programlarına aktarılması (motion capture) yoluyla canlandırma filmi imiş gibi film veya video kaydı üretenler; televizyon ve internet sektöründe animasyon alanı dışında çalışanlar; canlandırma filmi sanatının gerektirdiği eser sahipliği ölçütleri dışında oldukları veya başka alanlardaki meslek birliklerinin kapsamı içinde oldukları için Canlandırmacılar Meslek Birliği’ne üye olamazlar.
Üyelik türleri
Madde 24- Birlikte, asıl üye, yararlanan üye ve aday üye olmak üzere üç tür üyelik vardır.
Asıl üye
Madde 25- Birliğe asıl üye olabilmek için aşağıdaki nitelikleri taşımak gerekir:
a) Eser sahibi veya bağlantılı hak sahibi gerçek veya tüzel kişi olmak,
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,
c) Birliklerin koyacağı ölçütlere uygun olmak,
d) Yapımcı ve yayın kuruluşları bakımından, en az altı aydan beri ticaret siciline kayıtlı olarak fiilen üretimde bulunmak.
Yararlanan üye
Madde 26- Yararlan üyeler aşağıda gösterilmiştir:
a)Eseri meydana getirmeyen ancak, miras ya da devren iktisap yoluyla veya doğrudan eserin mali haklarını kullanma yetkisine sahip olan kişiler
b)Medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip olmayanlar adına velileri ya da vasileri.
Yararlanan üyeler Birlik organlarında görev alamazlar, oy kullanmamak koşuluyla genel kurula katılabilirler.
Aday üyeler
Madde 27- 25′inci maddenin (d) bendinde sayılanlar, altı ay süreyle aday üye olabilirler. Bu süre içinde genel kurulda oy kullanamaz ve yönetim organlarında görev alamazlar, yönetim kurulu kararı ile altı aydan sonra asıl üyeliğe geçebilirler.
Üyelik başvurusu ve kabul
Madde 28- Üye olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, Birliğe yazılı olarak başvururlar. Kanunda, Tüzükte ve Birlik Tüzüğünde öngörülen nitelik ve ölçütleri taşıyanlar üyeliğe kabul edilirler. Başvurular yönetim Kurulunca karara bağlanır ve başvuru tarihinden ibaren otuz gün içinde ilgiliye yazı ile duyurulur.
Üyeliğe kabul edilenler, asıl yararlanan ve aday üyeler için ayrı ayrı tutulan deftere sıra numarası ile yazılırlar.
Üyelik uyuşmazlığı
Madde 29- Başvuranın hangi birliğe üye olabileceği konusunda birlikler arasında çıkacak uyuşmazlıklar, o alanda kurulmuş olan federasyonca karara bağlanır Bu alanda federasyon kurulmamışsa uyuşmazlık Bakanlık kararı ile çözümlenir, Birlik ile üyeleri arasındaki üyelikle ilgili uyuşmazlıklar Birlik genel kurulunda çözümlenir.
Üyeliğin sona ermesi ve ilişkilerin tasfiyesi
Madde 30- Üyelik, ölüm, tüzelkişiliğin sona ermesi, üyelikten çekilme veya üyelikten çıkarılma ile sona erer. Bu durumda üyelik kaydı yönetim kurulu kararıyla açıklaması da yapılarak deflerden silinir.
Üyeliği sona erenler ile Birliğin karşılıklı yükümlülükleri, yetki belgelerinin sonuncusunun süresinin bitiminden itibaren bir yıl süre ile devam eder.
Üyelikten çekilme
Madde 31- Üyeler, yazılı başvuru ile Birlik üyeliğinden çekilme isteğinde bulunabilirler. üyelik, bu başvuruyla sona erer.
Üyelikten çıkarma ve itiraz
Madde 32- Asıl yararlanan ve aday üyeler aşağıdaki hallerde yönetim kurulunun önerisi ve haysiyet kurulu kararıyla üyelikten çıkarılırlar:
a) Kasıtlı eylem ve davranışlarıyla birliğin çalışmasına, amaçlarını gerçekleştirmesine engel olmak,
b) Yazılı uyarıya rağmen bir yıl süresince üyelik ödentisini vermemek,
c) Yetki belgesine aykırı davranışlarını, yazılı uyarıya rağmen sürdürmek.
d) Asıl Üyeler yönünden, özür bildirmeksizin arka arkaya üç genel kurul toplantısına katılmamak.
Çıkarılma kararı noter aracılığıyla yedi gün içinde ilgiliye bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Birlik Organları
Birlik organları
Madde 33- Birliğin zorunlu organları şunlardır:
a) Genel kurul,
b) Yönetim kurulu,
c) Denetleme kurulu,
d) Teknik-bilim kurulu,
e) Haysiyet kurulu,
Birliğin ihtiyaçları doğrultusunda genel kurul kararı ile ihtiyarî organlar oluşturulabilir. Bu organların oluşturulması yönünde genel kurul kararı alındığı takdirde, kuruluş şekli ve yetkileri gösterilecektir:
Genel Kurul
Madde 34- Genel kurul birliklerin asıl üyelerinden oluşur.
Genel kurulun görev ve yetkileri
Madde 35- Genel kurulun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
a) Yönetim kurulu, denetleme kurulu, teknik-bilim kurulu ve haysiyet kurulunun asıl ve yedek üyelerini seçmek,
b) Federasyona katılma kararı almak ve federasyon genel kuruluna katılacak temsilcileri seçmek,
c) Üyelik türüne ilişkin uyuşmazlıkları karara bağlamak,
d) Bütçe tasarısını görüşmek ve karara bağlamak,
e) Kurullarca öngörülen raporları incelemek ve karara bağdamak,
f) Yönetim kurulunun hesaplarını incelemek ve ibra etmek,
g) Merkez müdürlüğü ile şube açılmasına veya kapatılmasına karar vermek,
h) Taşınmaz mal alınması ve satılması, bunlar üzerinde aynı haklar tesis edilmesi için yönetim kuruluna yetki vermek,
i) Birlik tüzüğündeki değişiktik önerileri ile yönerge önerilerini karara bağlamak,
j) Giriş ve yıllık ödenti miktarı ile tahsil olunacak ücret ve tazminatlardan alınacak Birlik payını belirlemek,
k) Birliğin aynı amaçlı uluslararası kuruluşlara katılması veya bunlarla işbirliği yapması konularında karar vermek,
l) Yönetim kurulunun genel kurulda incelenmesini önerdiği hususları görüşmek ve karara bağlamak,
m) Üyelik niteliklerine ilişkin ölçütleri belirlemek,
n) Eserlerin, icraların, tespitlerin veya yayınların izinsiz kullanımı ile ilgili tedbirleri saptamak,
o) Mevzuat ve Birlik Tüzüğü ile verilmiş diğer görevleri yapmak.
Genel kurula uygulanacak hükümler
Madde 36- Tüzüğün “Genel kurulun toplanması” başlıklı 23 üncü, “Genel kurulun toplantıya çağrılması” başlıklı 24′ üncü ve Toplantı yeter sayısı ve yapılış usulü” başlıklı 25 inci maddeleri hükümleri bu Birlik hakkında da uygulanır.
Yönetim kurulu
Madde 37- Yönetim kurulu genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az beş üyeden oluşur. Ayrıca üye sayısınca yedek üye seçilir.
Yönetim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sayman üye seçer.
Kurul, başkanın, yokluğunda yardımcısının çağrısıyla ayda en az bir kez toplanır.
Yönetim kurulu toplantı ve karar yeter sayısı
Madde 38- Yönetim kurulu, en az üç üyeyle toplanır. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya katılmayan üyelerin yönetim kurulu üyeliği düşer.
Yönelim kurulunun görev ve yetkileri
Madde 39- Yönetim kurulunun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
a) Eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin ortak çıkarlarını korumak, haklarının idaresi ve takibi için gerekli çalışmaları yapmak ve üyelerin haklarına tecavüz durumunda ilgili mercilere başvurmak,
b) Genel sekreter ile merkez ve şubelerde çalışacak personeli görevlendirmek, görevlerine son vermek, bunların özlük, ücret, sosyal hakları ve çalışma esasları ve diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemek,
c) Bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak,
d) Birlik tüzüğünde yapılacak değişiklik önerilerini hazırlamak ve genel kurula sunmak,
e) Birlikçe tahsil olunacak tazminat ve telif ücretlerinden kesilecek Birlik payına ve kullanım tarzlarına ilişkin tarifeleri yapmak ve genel kurula sunmak,
f) Bir eser, icra, tespit ve yayın üzerinde birden fazla hak sahipliği olduğu durumlarda anlaşmazlık halinde ücret dağıtımına ilişkin paylaşım yönergesini düzenlemek ve genel kurula sunmak,
g) Asıl üyelik, yararlanan üyelik ve aday üyelik başvurularını karara bağlamak,
h) Merkezin ve şubelerin çalışma ve işleyişi ile hak izlemeye ilişkin yönergeleri hazırlamak ve genel kurula sunmak,
i) Birliğin izleyeceği haklar için gerekli olan sözleşme tipleriyle, eser, icra, tespit veya yayın sahiplerine yardımcı olmak üzere onların ilgililerle yapacakları sözleşme tiplerini hazırlamak,
j) Genel kurul kararlarının ve denetleme kurulu raporlarının birer örneğinin kurula verilmesini izleyen üç gün içinde Bakanlığa göndermek,
k) Kuruluş amaçlarıyla ilgili konularda Bakanlıkla işbirliği yapmak, Birlikçe gerçekleştirilecek etkinlikleri Bakanlığa bildirmek,
t) Kanunun 81 ‘inci maddesi gereğince kurulacak komisyonda görev alacak Birlik temsilcilerini tespit etmek,
m) Üyelerin haklarının tecavüze uğraması hainde, Kanunun 75′ inci maddesinde öngörülen şikayet yetkisini kullanmak,
n) Mevzuat ve Birlik tüzüğüyle verilen diğer işleri yapmak.
Birliğin Temsili
Madde 40- Birlikler yönetim kurulu başkanı tarafından temsil edilir. Temsil yetkisi, gerektiğinde yönetim kurulu kararıyla üyelerden bir veya birkaçına devredilebilir. Hakların izlenmesinde, birliğin kamu kurum ve kuruluşlarıyla ve üçüncü kişilerle ilişkilerinde genel sekretere ve şubelerin en yüksek görevlisine, yönetim kurulu kararıyla imza yetkisi verilebilir.
Denetleme kurulu
Madde 41- Denetleme kurulu, genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Denetleme kurulu seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler içinden bir başkan seçer.
Denetleme kurulunun görevleri
Madde 42- Denetleme kurulu, yönetim kurulunun hesap ve işlemlerini, Birlik Tüzüğünde belirtilen esas ve usullere göre altı ayı geçmeyen aralıklarla denetler. Sonuçlarını düzenleyeceği raporlarla yönetim kuruluna, iki yıllık raporlarla da genel kurula sunar. Denetleme kurulu, raporlarının bir örneğini de Bakanlığa gönderir.
Teknik-bilim kurulu
Madde 43 - Teknik-bilim kurulu genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Teknik-bilim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeleri arasından bir başkan seçer.
Teknik-bilim kurulunun görevleri
Madde 44- Teknik-bilim kurulu, meslek birliğinin uzmanlık alanına giren konularda inceleme ve araştırmalar yapmak, ilgili kurullara önerilerde bulunmak, yönetim kurulunca incelenmesi istenilen konularda raporlar düzenlemek, bunların bir örneğini yönetim kuruluna, bir örneğini de denetleme kuruluna vermek ve Birlik Tüzüğünde belirtilen diğer işleri yapmakla görevlidir.
Kurul Başkanınca veya kurulca gerekli görülürse konuyla ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri veya kişiler bilgi ve görüşleri alınmak üzere kurul toplantılarına çağırılabilir.
Haysiyet Kurulu
Madde 45- Haysiyet kurulu genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Kurul seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan seçer.
Haysiyet kurulunun görevleri
Madde 46- Haysiyet kurulu disiplin yönergesini uygulamakla görevlidir. Disiplin yönergesi haysiyet kurulunca hazırlanır, yönetim kurulunca incelenir ve genel kurulca kabul edilir.
Birlik Tüzüğünde öngörülen hallerde üyelikten çıkarma cezası ile disiplin yönergesinde öngörülen diğer disiplin cezaları haysiyet kurulunca verilir.
Birlik haysiyet kurullarının kararlarına karşı yedi gün içinde federasyon haysiyet itiraz edebilir.
İtiraz olunmayan haysiyet kurulu kararlarına karşı yargı yolu açıktır.
Birlik organlarına seçilenlerin bildirilmesi
Madde 47- Birliğin organlarına seçilen asıl ve yedek üyelerin ad ve soyadları, baba adları, doğum yerleri, doğum tarihleri, meslek ve ikametgâhları, seçimleri izleyen yedi gün içinde yönetim kurulu başkanınca Bakanlığa ve valiliğe, valilikçe de İçişleri Bakanlığı’na yazı ile bildirir.
Merkez müdürlüğü ve şubeler
Madde 48- Birlik, ihtiyaçları doğrultusunda yönetim kurulunun önerisi ve genel kurulun kararıyla şube açabilir. Şubeler kendi bölgelerindeki üyelerle Birlik merkezi arasındaki bağlantıyı sağlarlar.
Şubelerde çalıştırılacak personel, Birlik personeli statüsündedir.
Birlik, ayrıca genel sekretere bağlı bir merkez müdürlüğü kurabilir. Merkez müdürlüğü, yönetim kurulunun önerisi ve genel kurulun kararı ile kurulur. Burada çalıştırılacak personelin sayısı ve ücretleri genel kurul kararıyla belirlenir
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mali Hükümler
Hesap dönemi
Madde 49- Birliğin ilk hesap günü, bu birliğin kurulduğu günden başlar, genel kurulca bütçesinin kabulüyle sona erer.
Birliğin hesap dönemi, Ocak ayının birinci gününden başlamak özere bir takvim yılıdır.
Birliğin Gelirleri
Madde 50- Birlik gelirleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Üyelerden alınacak giriş ödentileri ve yıllık ödentiler,
b) Mali hakların tahsilinden elde edilen gelirlerden kesilecek Birlik payları,
c) Yayın gelirleri,
d) Birlikçe tahsil olunacak tazminat bedellerinden kesilecek Birlik payları,
e) Bağışlardan ve ölüme bağlı tasarruflardan elde edilen gelirler,
f) Faiz, Hazine bonosu ve Devlet tahvili gelirleri,
g) Diğer gelirler.
Yetki belgesi
Madde 51- Üyelerin yetki belgesinde belirttiği eserlerini, icralarına, tespitlerine ilişkin mali haklarının takibi ile ücretlerinin tahsili ve dağıtımı Birlik tarafından yapılır.
Bunun için üyeler, Kanunun 20 nci maddesi uyarınca ve değişik 80 inci maddesi çerçevesini Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenen genel esaslara uygun bir yetki belgesini birliğe verirler. Bu yetki belgesinde üyelerin mal haklarının adli makamlar ve icra müdürlüklerinde takibi ve hukuki gereklerine ilişkin açık yetki verilir.
Sözleşmelerde göz önünde bulundurulacak ölçütler
Madde 52- Birlik, aldığı yetki belgeleri çerçevesinde eserlerin, icraların, tespitlerin veya yayınların kullanıma ve tarifelere ilişkin sözleşmeleri yaparken:
a) Eserlerin topluma yaygın bir şekilde iletimde devamlılık sağlanması,
b) Ulusal ve uluslararası uygulamalar dikkate alınarak, eserlerin yayınlarda kullanımı karşılığı ödenecek ücretlerin makul seviyede belirlenmesi,
c) Rekabeti bozucu şartların oluşturulmaması,
d)Yayın kuruluşunun yayın alanı (ulusal, bölgesel, yerel) ve izleyici/dinleyici sayısı,
e) Eserlerin kullanım sıklığı,
f) Pazar oranı,
g) Kullanılan her eser başına ücret,
h) Sabit ücret,
i) Saniye veya dakika bazında birim ücret, gibi ölçütleri göz önünde bulundurur.
Yukarıdaki ölçütler esas alınarak, kullanıcılar ile ilgili alan meslek birlikleri arasında yapılacak sözleşmelerde, ödemelerin yapılacağı yer ile meslek birlikleri arasındaki paylaşım esas ve usulleri gösterilir.
Uyuşmazlıkların Çözümü
Madde 53- Birlik ile yayın kuruluşları arasında yapılan sözleşmelerde, taraflar arasında sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek uyuşmazlıkların tahkim yoluyla veya oluşturulacak uzlaştırma kurulu aracılığıyla çözümlenmesi aracılığıyla öngörülebilir.
Dağıtım
Madde 54- Birlikçe tahsil olunan ücretler, Birlik payı düşüldükten sonra yılda dört kez, tazminat bedelleri ise, tahsili giderleri ile Birlik payı düşüldükten sonra tahsilini izleyen onbeş gün içinde hak sahiplerine ödenir.
Ücret ve tazminat bedellerinin dağıtımına ilişkin ödeme planları üçer aylık dönemler halinde Bakanlığa bildirilir.
Kurul üyelerine ve görevlilere yapılacak ödemeler
Madde 55- Yönetim, denetleme, teknik-bilim ve haysiyet kurullarına katılan üyelere, her toplantı günü için, toplantıların sonunda düzenlenecek tutanak esas alınarak huzur hakkı, merkez dışından gelen üyelere ayrıca yolluk ve gündelik verilir.
Huzur hakkı, yolluk ve gündeliklerin miktarı genel kurul kararı ile belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Birlik Tüzel Kişiliğinin Sona Ermesi
Fesih, kendiliğinden dağılmış sayılma ve tasfiye
Madde 56- Tüzüğün “Genel kurul kararıyla fesih” başlıklı 43 üncü “Mahkeme kararıyla fesih” baçlıklı 44 üncü, “Kendiliğinden dağılmış sayılma” başlıklı 45 inci ve Tasfiye başlıklı 46 ncı madde hükümleri bu Birlik için de uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Defter ve kayıtlar
Madde 57- Birlik, aşağıda gösterilen defterleri tutmak zorundadır.
a) Asıl üye defteri,
b) Yararlanan üye defteri,
c) Aday üye defteri,
d) Yönetim kurulu karar defteri,
e) Gelen ve Giden evrak defterleri,
f) Gelir ve gider defteri,
g) Bütçe, kesin hesap ve bilanço defteri,
h) Demirbaş defteri.
Birlik çalışma ve hizmetlerin gerektirdiği başka defter ve kayıtların tutulmasına yönetim kurulunca karar verilebilir.
Defterlerin sıra numarası taşıması ve noterce onaylanması zorunludur.
Eserlerin, icraların veya tespitlerin bir örneğinin birliğe verilmesi
Madde 58- Birliğe üye olanlar, hakların idaresini verdikleri eser, icra veya tespitlerin bir örneğini, çoğaltılmayanların maket, resim, veya fotoğraflarını ya da diğer fiziki ortamlara yüklenmiş biçimlerini, Birlikçe hazırlanan bildirime bağlı olarak tesis edilecek arşiv için birliğe vermek zorundadır.
Birlik oluşturacağı arşiv için kendi alanlarında faaliyet gösteren kamu tüzel kişileri ve özel hukuk tüzel kişileri ile işbirliği yapabilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Uluslararası kuruluşlarla ilişkiler
Madde 59- Birlik, yurt dışındaki aynı amaçlı kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerçek ve özel hukuk tüzelkişi ve kurumlarıyla işbirliği yapabilir. Bu işbirliği sonucunda yapılacak protokoller Bakanlığa bildirilir.
Birliğin uluslararası meslek birliklerine üye olması ilgili mevzuat çerçevesinde izin verilmesine bağlıdır.
Bakanlığın Denetimi
Madde 60- Birlik idari ve mali yönden Bakanlığın denetimine tabidir. Birliğin yönetim yerleri, şubeleri ve her çeşit eklentileri, defterleri, hesap ve işlemleri Bakanlık tarafından her zaman denetlenebilir.
Denetleme sırasında, denetim yapmakla görevlendirilenler tarafından istenecek her türlü defter, belge ve yazıların, Birlik yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, kasa veya veznenin kontrol ettirilmesi, yönetim yerleri, şubeler ve eklentilerine girme isteminin yerine getirilmesi zorunludur.
İşlemlerde usulsüzlük görülmesi, sahtecilik veya inancı kötüye kullanma suçlarının işlendiğinin tespiti halinde, ilgililer hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
Yapılan denetim sonucu, Bakanlık tarafından Birliğe yazı ile bildirilir.
Bakanlık gözlemcisi
Madde 61- Birliğin genel kurul toplantılarında Bakanlık, bir temsilcisini gözlemci olarak görevlendirebilir.
İlgili mevzuat
Madde 62- Bu Canlandırmacılar Meslek Birliği tüzüğünde hüküm bulunmayan hallerde Tüzük hükümleri uygulanır.
Yönergeler
Madde 63- Birlik, Tüzükte öngörülen yönergeleri genel kurul dışındaki zorunlu organların oluşmasından sonraki altı ay içinde yürürlüğe koyar.